Sınıf Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Stratejilerinin Nitel Olarak İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18831679Anahtar Kelimeler:
Sınıf Yönetimi, Sınıf Öğretmeni, Nitel Araştırma, Önleyici Stratejiler, Öğrenci Motivasyonu, Durum ÇalışmasıÖzet
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi stratejilerini nitel bir bakış açısıyla incelemek ve bu stratejilerin uygulama biçimlerini, karşılaşılan güçlükleri ve bağlamsal belirleyicilerini ortaya koymaktır. Araştırma, durum çalışması deseninde yürütülmüş olup çalışma grubunu 2025 yılı Ekim–Aralık döneminde Ankara ilinde görev yapan 12 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar amaçlı ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimini yalnızca disiplin sağlama süreci olarak değil; önleyici planlama, iletişim ve ilişki temelli yaklaşımlar, öğrenci merkezli öğretim uygulamaları ve bağlamsal koşullarla şekillenen çok boyutlu bir yapı olarak ele aldıklarını göstermiştir. Öğretmenlerin en sık kullandıkları stratejiler arasında kuralların öğrencilerle birlikte belirlenmesi, rutinlerin oluşturulması, olumlu pekiştirme, empati temelli iletişim ve motivasyonu artırıcı etkinlikler yer almaktadır. Bununla birlikte kalabalık sınıflar, zaman yönetimi güçlükleri ve veli iş birliğinin yetersizliği sınıf yönetiminde karşılaşılan temel sorunlar olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, sınıf yönetiminin öğretmenlerin mesleki deneyimi, öz yeterlik algısı ve okulun yapısal koşullarıyla yakından ilişkili olduğu; etkili sınıf yönetiminin ise önleyici, ilişkisel ve öğrenci merkezli bir anlayışla mümkün olduğu görülmüştür.
Referanslar
Adsız, M., ve Dinçer, S. (2025). The analysis of classroom management challenges faced by teachers in online classrooms. SpringerLink.
Ahmad, I., Deeba, F., ve Rehman, K. U. (2022). Teachers’ perspectives on strategies for effective classroom management: A qualitative inquiry. Research Journal of Social Sciences and Economics Review (RJSERR). Pakistan. Erişim adresi: https://ojs.rjsser.org.pk
Aküzüm, C., ve Gültekin, S. Ö. (2017). Sınıf öğretmenlerinin iletişim becerileri ile sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(12), 88–107.
Aydın, A. (2013). Sınıf yönetimi (16. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Babaoğlan, E. (2011). Sınıf öğretmenlerinin kullandığı sınıf yönetim modelleri. Education Sciences, 6(2), 1635–1650.
Babaoğlan, E., ve Korkut, K. (2010). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları ile sınıf yönetimi beceri algıları arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 1–20.
Balat, G. U. (2013). Sınıf yönetimi kavramı ve sınıf yönetimi modelleri. Ankara: Eğiten Kitap.
Başar, H. (2003). Sınıf yönetimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Başar, H. (2009). Sınıf yönetimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Benli, M. (2024). Öğretmenlerin sınıf yönetiminde karşılaştıkları güçlüklerin değerlendirilmesi: Fenomenolojik nitel çalışma. ASR Journal.
Bozbaş, Y. (2015). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlilik inançları ve sınıf yönetimi beceri algıları arasındaki ilişki (Tez No. 407057) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Demirtaş, H. (2016). Sınıf yönetiminin temelleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
Ergen, Y. (2016). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetim becerileri, akademik iyimserlikleri ve mesleki bağlılıkları arasındaki ilişki (Malatya ili örneği) (Tez No. 429309) [Doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Evertson, C. M., ve Emmer, E. T. (2013). Sınıf öğretmenleri için sınıf yönetimi (A. Aypay, Çev. Ed.). Ankara: Nobel.
Ghazali, N. (2010). A qualitative study on classroom management and classroom discipline problems, reasons, and solutions: The case of a literature class. Universiti Teknologi MARA Institutional Repository. Erişim adresi: https://ir.uitm.edu.my
Günersel, A. B., Mason, B. A., Wills, H. P., Caldarella, P., Williams, L., ve Henley, V. M. (2023). Effective classroom management in middle level schools: A qualitative study of teacher perceptions. OUCI.
Hidayat, R., Sunra, L., ve Salija, K. (2024). Teachers’ challenges in EFL classroom management: A qualitative study. Jurnal Ahmar. Erişim adresi: https://jurnal.ahmar.id
Hojeij, Z., Baroudi, S., ve Meda, L. (2023). Preservice teachers’ experiences with classroom management in the virtual class: A case study approach. Frontiers in Education.
İlgar, L. (2007). İlköğretim öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri üzerine bir araştırma (Tez No. 219751) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Karadaş, H., ve Ökmen, H. (2024). Sınıf yönetiminde öğretmenlerin karşılaştıkları sorunların kaynağına ilişkin bir analiz: Nitel/olgubilim çalışması. DergiPark.
Kırbaş, Ş. (2017). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetiminde yaşadığı sorunlar. Amasya Üniversitesi Açık Erişim Arşivi.
Maulidina, N., Maisa, M., ve Rozak, D. R. (2023). Preservice teachers’ voices: The challenges in dealing with classroom management problems during teaching practice. Journal of Education, Ummat University.
Nergiz, V. (2014). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Adana ili Feke ilçesi örneği (Tez No. 394662) [Yüksek lisans tezi, Zirve Üniversitesi, Gaziantep]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Paliç, G., ve Keleş, E. (2011). Sınıf yönetimine ilişkin öğretmen görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17(2), 199–220.
Sezer, Ş. (2020). Öğretmenlerin sınıf yönetimi tutumlarının öğrencilerin gelişimi üzerine etkileri: Fenomenolojik nitel analiz. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.
Uludağ, O. (2024). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetiminde karşılaştıkları sorunlar: Fenomenolojik bir inceleme. SSS Journal.
Yalçınkaya, M., ve Tonbul, Y. (2002). İlköğretim okulu sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin algı ve gözlemler. Ege Eğitim Dergisi, 1(2), 1–10.
Yu, C. (2022). A qualitative study of classroom management efficiency of high school English class. Atlantis Press. Erişim adresi: https://www.atlantis-press.com
Yüksel, A. (2013). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerinin değerlendirilmesi: Afyonkarahisar ili örneği (Tez No. 349099) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Uluslararası Sosyoloji ve Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 